Nederlanders zien hun buurt veranderen: wijken worden duurder, internationaler en er zijn meer gezinnen. Hoewel deze ontwikkelingen vaak als positief worden ervaren en er meer sociaal contact is tussen bewoners, zijn er ook zorgen over overlast en veiligheid. Woningbezitters zijn tevredener over hun woonsituatie dan huurders, terwijl huurders juist vaker actief bijdragen aan de buurt. Het vertrouwen in de woningmarkt is de afgelopen tijd flink gedaald, vooral door het beeld dat men heeft van de economische situatie.
De woonindex is de afgelopen zes maanden flink gedaald. De indicator nam af van 110 naar 97 en komt daarmee voor het eerst in twee jaar onder de grens van 100. De daling wordt vooral veroorzaakt door een afnemend vertrouwen in de ontwikkeling van de huizenprijzen en een dalend vertrouwen in de economische situatie. Respondenten geven aan dat de economische situatie is verslechterd: deze indicator daalde van 92 naar 76. “Dit is een opvallende daling die we al lang niet meer hebben gezien, een teken dat het sentiment over de woningmarkt verandert”, aldus Wim Flikweert, manager Wonen bij ING.
ING deed onderzoek naar de veranderende buurt en in hoeverre dat invloed heeft op het woongenot van bewoners. Hieruit blijkt dat met name veiligheid, de nabijheid van winkels, natuur in de omgeving, rust en een goede bereikbaarheid bepalend zijn voor een aantrekkelijke woonomgeving. Tegelijkertijd zien de meeste mensen hun buurt veranderen: woningen worden duurder, er wonen meer gezinnen en internationale bewoners (expats). Per saldo is het sentiment over de veranderingen positief, mede door de toegenomen levendigheid en het sociale contact tussen bewoners. Ook de veranderde samenstelling wordt door meer mensen als positief ervaren (36%), tegenover 15% die dit negatief ziet (49% is neutraal).
De buurt is het hart van de maatschappij en daarom is het heel belangrijk dat we weten wat er verandert, en hoe mensen daarover denken.Wim Flikweert, manager Wonen bij ING.
“De buurt is het hart van de maatschappij en daarom is het heel belangrijk dat we weten wat er verandert, en hoe mensen daarover denken. Hoewel het beeld bestaat dat we kritisch zijn op verandering, laat het onderzoek juist zien dat mensen daarvoor openstaan. Daarbij zien we dat de toename van internationale bewoners zich vooral in de Randstad concentreert. Tegelijkertijd moeten we zorgen over overlast, veiligheid en afval zeker serieus nemen”, aldus Flikweert.
Minder gewenste veranderingen hebben vooral te maken met overlast, een verminderd gevoel van veiligheid en een afgenomen netheid van de buurt. Ook is het winkelaanbod minder gevarieerd geworden: bijna een kwart ziet het aanbod van zelfstandige winkels afnemen. Toch maakt de meerderheid zich geen zorgen over de toekomst van de buurt en ziet ruim twee op de vijf deze ontwikkelingen juist als een kans. Voor de meeste mensen hebben veranderingen weinig invloed op het dagelijks leven, al heeft de helft weleens overwogen te verhuizen vanwege de veranderingen in de buurt.
De helft van de Nederlanders is tevreden met de huidige woonsituatie, waarbij woningbezitters (61%) twee keer zo vaak tevreden zijn als huurders (31%). Wie minder content is, geeft vaker aan dat de huidige buurt niet meer aansluit bij de levensfase en kijkt uit naar een andere woonomgeving. “Je buurt is bepalend voor je woongenot, maar als de buurt verandert, kan de wens ontstaan om te verhuizen. Dat kan in deze krappe woningmarkt heel lastig zijn”, zegt Flikweert.
Mensen die al langer in de buurt wonen, dragen het meest bij aan de sociale cohesie, net als actieve bewoners en mensen met huisdieren. De meeste mensen leveren een bijdrage door contact te houden met de buren, pakketjes aan te nemen en deel te nemen aan activiteiten. Een kwart helpt mee om de buurt schoon te houden. Contact met de buren is veruit de belangrijkste invloed van Nederlanders op hun buurt. De meeste Nederlanders hebben contact met hun buren als daar aanleiding voor is. Dat contact verloopt meestal op straat, bij het groeten, of via de buurtapp.
Een derde (32%) van de Nederlanders voelt zich verantwoordelijk voor zijn buurt. Bijna de helft denkt dat men in de buurt zou worden opgevangen als hulp nodig is, bijvoorbeeld bij ziekte, tegenover 32% die dat niet verwacht. Opmerkelijk: thuiswerken en het ommetje met de hond hebben voor veel mensen een positief effect op de relatie met de buurt. “Het elkaar spontaan ontmoeten op straat is een belangrijk bindend element. Vooral hondenbezitters zullen herkennen dat het dier een prima start is voor een gesprek met buurtgenoten”, aldus Flikweert.
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van ING door DVJ Insights onder huurders en thuiswonenden die van plan zijn in de komende 2 jaar een koopwoning te kopen (starters) en onder eigenaren van een koopwoning. In totaal zijn in het eerste kwartaal van dit jaar 1072 personen ondervraagd, waarvan 896 koopwoningbezitters en 176 huurders en thuiswonenden (starters) die van plan zijn in de komende 2 jaar een koopwoning te kopen. Het vertrouwen in de woningmarkt wordt berekend op basis van onderliggende vragen met betrekking tot de verwachtingen ten aanzien van de hypotheekrente, het aantal huizen dat verkocht wordt, de huizenprijzen en de eigen financiële situatie plus een vraag over de algemene economie in Nederland. Het onderzoek vond plaats in de periode tussen week 17 en 18 in 2026.